Tüketici Yasası
4822 SAYILI
KANUNLA DEĞİŞİK 4077 SAYILI TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam,
Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu
Kanunun amacı, kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile
ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı, eğitici, zararlarını tazmin edici,
çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı önlemleri almak ve tüketicilerin
kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konudaki politikaların
oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşvik etmeye ilişkin hususları
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu
Kanun, birinci maddede belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında
tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini
kapsar.
Tanımlar
Madde 3 - Bu
Kanunun uygulamasında;
a) Bakanlık:
Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Bakan:
Sanayi ve Ticaret Bakanını,
c) Mal:
Alış-verişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve
elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve
benzeri gayri maddi malları,
d) Hizmet:
Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan mal sağlama dışındaki her türlü
faaliyeti,
e) Tüketici:
Bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan
veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi,
f) Satıcı:
Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri
kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri,
g) Sağlayıcı:
Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri
kapsamında tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel kişileri,
h) Tüketici
işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında tüketici ile satıcı-sağlayıcı arasında
yapılan her türlü hukuki işlemi,
ı)
İmalatçı-Üretici: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere tüketiciye sunulmuş
olan mal veya hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara
mallarını üretenler ile mal üzerine kendi ayırt edici işaretini, ticari
markasını veya unvanını koyarak satışa sunanları,
j) İthalatçı:
Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere tüketiciye sunulmuş olan mal veya
hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara mallarını
yurt dışından getirerek satışa sunan gerçek veya tüzel kişiyi,
k) Kredi
veren: Mevzuatları gereği tüketicilere nakit kredi vermeye yetkili olan banka,
özel finans kuruluşu ve finansman şirketlerini,
l) Reklam
veren: Ürettiği ya da pazarladığı malın/hizmetin tanıtımını yaptırmak, satışını
artırmak veya imajını yaratıp güçlendirmek amacıyla hazırlattığı, içinde
firmasının ya da mal/hizmet markasının yer aldığı reklamları yayınlatan,
dağıtan ya da başka yollarla sergileyen gerçek ya da tüzel kişiyi,
m) Reklamcı:
Ticari reklam ve ilânları reklam verenin duyduğu ihtiyaç doğrultusunda
hazırlayan ve reklam veren adına yayınlanmasına aracılık eden ticari iletişim
uzmanı gerçek ya da tüzel kişiyi,
n) Mecra
kuruluşu: Ticari reklam veya ilânı hedef kitleye ulaştıran iletişim
kanallarının ya da her türlü aracın sahibi, işleticisi veya kiralayıcısı olan
gerçek veya tüzel kişiyi,
o ) Teknik
düzenleme: Bir ürünün ve hizmetin, ilgili idari hükümler de dahil olmak üzere,
özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol,
ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk değerlendirilmesi işlemleri
hususlarından biri veya birkaçını belirten ilgili Bakanlık tarafından Resmi
Gazetede yayımlanarak mecburi uygulamaya konulan standartlar dahil olmak üzere
uyulması zorunlu olan her türlü düzenlemeyi,
p) Tüketici
örgütleri: Tüketicinin korunması amacıyla kurulan dernek, vakıf veya bunların
üst kuruluşlarını, İfade eder.
İKİNCİ KISIM
Tüketicinin
Korunması ve Aydınlatılması
Ayıplı
mal
Madde 4-
Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda ya da reklam ve
ilânlarında yer alan veya satıcı tarafından bildirilen veya standardında veya
teknik düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine
aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya
tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi,
hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar, ayıplı mal olarak kabul
edilir.
Tüketici,
malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde ayıbı satıcıya
bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren
sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında
bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin
tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici bu seçimlik
haklarından biri ile birlikte ayıplı malın neden olduğu ölüm ve/veya
yaralanmaya yol açan ve/veya kullanımdaki diğer mallarda zarara neden olan
hallerde imalatçı-üreticiden tazminat isteme hakkına da sahiptir.
İmalatçı-üretici,
satıcı, bayi, acente, ithalatçı ve 10 uncu maddenin beşinci fıkrasına göre
kredi veren ayıplı maldan ve tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik
haklarından dolayı müteselsilen sorumludur. Ayıplı malın neden olduğu zarardan
dolayı birden fazla kimse sorumlu olduğu takdirde bunlar müteselsilen
sorumludurlar. Satılan malın ayıplı olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu
ortadan kaldırmaz.
Bu madde ile
ayıba karşı sorumlu tutulanlar, ayıba karşı daha uzun bir süre ile sorumluluk
üstlenmemişlerse, ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa
bile malın tüketiciye teslimi tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına
tabidir. Bu süre konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda beş yıldır. Ayıplı malın
neden olduğu her türlü zararlardan dolayı yapılacak talepler ise üç yıllık
zamanaşımına tabidir. Bu talepler zarara sebep olan malın piyasaya sürüldüğü
günden başlayarak on yıl sonra ortadan kalkar. Ancak, satılan malın ayıbı,
tüketiciden satıcının ağır kusuru veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı
süresinden yararlanılamaz.
Ayıplı malın
neden olduğu zararlardan sorumluluğa ilişkin hükümler dışında, ayıplı olduğu
bilinerek satın alınan mallar hakkında yukarıdaki hükümler uygulanmaz.
Satışa
sunulacak ayıplı mal üzerine ya da ambalajına, imalatçı veya satıcı tarafından
tüketicinin kolaylıkla okuyabileceği şekilde "özürlüdür" ibaresini
içeren bir etiket konulması zorunludur. Yalnızca ayıplı mal satılan veya bir
kat ya da reyon gibi bir bölümü sürekli olarak ayıplı mal satışına, tüketicinin
bilebileceği şekilde tahsis edilmiş yerlerde bu etiketin konulma zorunluluğu
yoktur. Malın ayıplı olduğu hususu, tüketiciye verilen fatura, fiş veya satış
belgesi üzerinde gösterilir.
Güvenli
olmayan mallar, piyasaya özürlüdür etiketiyle dahi arz edilemez. Bu ürünlere,
4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına
Dair Kanun hükümleri uygulanır.
Bu hükümler,
mal satışına ilişkin her türlü tüketici işleminde de uygulanır.
Ayıplı hizmet
Madde 4/A-
Sağlayıcı tarafından bildirilen reklam ve ilânlarında veya standardında veya
teknik kuralında tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine
aykırı olan ya da yararlanma amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan
beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik
eksiklikler içeren hizmetler, ayıplı hizmet olarak kabul edilir.
Tüketici,
hizmetin ifa edildiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde bu ayıbı
sağlayıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, sözleşmeden dönme,
hizmetin yeniden görülmesi veya ayıp oranında bedel indirimi haklarına
sahiptir. Tüketicinin sözleşmeyi sona erdirmesi, durumun gereği olarak haklı
görülemiyorsa, bedelden indirim ile yetinilir. Tüketici, bu seçimlik haklarından
biri ile birlikte 4 üncü maddede belirtilen şartlar çerçevesinde tazminat da
isteyebilir. Sağlayıcı, tüketicinin seçtiği bu talebi yerine getirmekle
yükümlüdür.
Sağlayıcı,
bayi, acente ve 10 uncu maddenin beşinci fıkrasına göre kredi veren, ayıplı
hizmetten ve ayıplı hizmetin neden olduğu her türlü zarardan ve tüketicinin bu
maddede yer alan seçimlik haklarından dolayı müteselsilen sorumludur. Sunulan
hizmetin ayıplı olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Daha uzun bir
süre için garanti verilmemiş ise, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile
ayıplı hizmetten dolayı yapılacak talepler hizmetin ifasından itibaren iki
yıllık zamanaşımına tabidir. Ayıplı hizmetin neden olduğu her türlü zararlardan
dolayı yapılacak talepler ise üç yıllık zamanaşımına tabidir. Ancak, sunulan
hizmetin ayıbı, tüketiciden sağlayıcının ağır kusuru veya hile ile gizlenmişse
zamanaşımı süresinden yararlanılamaz.
Ayıplı
hizmetin neden olduğu zararlardan sorumluluğa ilişkin hükümler dışında, ayıplı
olduğu bilinerek edinilen hizmetler hakkında yukarıdaki hükümler
uygulanmaz.
Bu hükümler,
hizmet sağlamaya ilişkin her türlü tüketici işleminde de uygulanır.
Satıştan
kaçınma
Madde 5-
Üzerinde "numunedir" veya "satılık değildir" ibaresi
bulunmayan bir malın; ticarî bir kuruluşun vitrininde, rafında veya açıkça
görülebilir herhangi bir yerinde teşhir edilmesi halinde satıcı bu malların
satışından kaçınamaz.
Hizmet
sağlamada da haklı bir sebep olmaksızın kaçınılamaz.
Aksine bir
teamül, ticarî örf veya adet yoksa, satıcı bir mal veya hizmetin satışını o mal
veya hizmetin kendisi tarafından belirlenen miktar, sayı veya ebat gibi
koşullara ya da başka bir mal veya hizmetin satın alınmasına bağlı
kılamaz.
Diğer mal
satışı ve hizmet sağlama sözleşmelerinde de bu hüküm uygulanır.
Sözleşmelerdeki
haksız şartlar
Madde 6-
Satıcı veya sağlayıcının tüketiciyle müzakere etmeden, tek taraflı olarak
sözleşmeye koyduğu, tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde iyi
niyet kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan
sözleşme koşulları haksız şarttır.
Taraflardan
birini tüketicinin oluşturduğu her türlü sözleşmede yer alan haksız şartlar tüketici
için bağlayıcı değildir.
Eğer bir
sözleşme şartı önceden hazırlanmışsa ve özellikle standart sözleşmede yer
alması nedeniyle tüketici içeriğine etki edememişse, o sözleşme şartının
tüketiciyle müzakere edilmediği kabul edilir.
Sözleşmenin
bütün olarak değerlendirilmesinden, standart sözleşme olduğu sonucuna
varılırsa, bu sözleşmedeki bir şartın belirli unsurlarının veya münferit bir
hükmünün müzakere edilmiş olması, sözleşmenin kalan kısmına bu maddenin
uygulanmasını engellemez.
Bir satıcı veya
sağlayıcı, bir standart şartın münferiden tartışıldığını ileri sürüyorsa, bunu
ispat yükü ona aittir.
6/A, 6/B,
6/C, 7, 9, 9/A, 10, 10/A ve 11/A maddelerinde yazılı olarak düzenlenmesi
öngörülen tüketici sözleşmeleri en az oniki punto ve koyu siyah harflerle
düzenlenir ve sözleşmede bulunması gereken şartlardan bir veya birkaçının
bulunmaması durumunda eksiklik sözleşmenin geçerliliğini etkilemez. Bu eksiklik
satıcı veya sağlayıcı tarafından derhal giderilir.
Bakanlık
standart sözleşmelerde yer alan haksız şartların tespit edilmesine ve bunların
sözleşme metninden çıkartılmasının sağlanmasına ilişkin usul ve esasları
belirler.
Taksitle
satış
Madde 6/A-
Taksitle satış, satım bedelinin en az iki taksitle ödendiği ve malın veya
hizmetin sözleşmenin düzenlendiği anda teslim veya ifa edildiği satım
türüdür.
Taksitle
satış sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması zorunludur. Sözleşmede bulunması
gereken asgari koşullar aşağıda gösterilmiştir:
a)
Tüketicinin ve satıcı veya sağlayıcının isim, unvan, açık adresleri ve varsa
erişim bilgileri,
b) Malın veya
hizmetin Türk Lirası olarak vergiler dahil peşin satış fiyatı,
c) Vadeye
göre faiz ile birlikte ödenecek Türk Lirası olarak toplam satış fiyatı,
d) Faiz
miktarı, faizin hesaplandığı yıllık oran ve sözleşmede belirlenen faiz oranının
yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere gecikme faizi oranı,
e) Peşinat
tutarı,
f) Ödeme
planı,
g) Borçlunun
temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları.
Satıcı veya
sağlayıcı, bu bilgilerin sözleşmede yer almasını sağlamak ve taraflar arasında
akdedilen sözleşmenin bir nüshasını tüketiciye vermekle yükümlüdür. Sözleşmeden
ayrı olarak kıymetli evrak niteliğinde senet düzenlenecekse, bu senet, her bir
taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde ve sadece nama yazılı olarak
düzenlenir. Aksi takdirde, kambiyo senedi geçersizdir.
Taksitle
satışlarda; tüketici, borçlandığı toplam miktarı önceden ödeme hakkına sahiptir.
Tüketici aynı zamanda, bir taksit miktarından az olmamak şartıyla bir veya
birden fazla taksit ödemesinde bulunabilir. Her iki durumda da satıcı, ödenen
miktara göre gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür.
Satıcı veya
sağlayıcı, taksitlerden birinin veya birkaçının ödenmemesi halinde kalan borcun
tümünün ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak; ancak satıcının veya
sağlayıcının bütün edimlerini ifa etmiş olması durumunda ve tüketicinin
birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi ve ödenmeyen
taksit toplamının satış bedelinin en az onda biri olması halinde
kullanılabilir. Ancak satıcının veya sağlayıcının bu hakkını kullanabilmesi
için en az bir hafta süre vererek muacceliyet uyarısında bulunması
gerekir.
Sözleşme
şartları tüketici aleyhine hiçbir şekilde değiştirilemez.
Devre
tatil
Madde 6/B-
Devre tatil sözleşmeleri, en az üç yıl süre için yapılan ve bu süre zarfında
yıl içinde, belirli veya belirlenebilecek ve bir haftadan az olmayacak bir
dönem için bir veya daha fazla sayıdaki taşınmazın kullanım hakkının devri ya
da devri taahhüdünü içeren ve bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunlu,
yazılı sözleşme ya da sözleşmeler grubudur.
Devre tatil
sözleşmelerine ilişkin usul ve esasları Bakanlık belirler.
Paket
tur
Madde 6/C-
Paket tur sözleşmeleri; ulaştırma, konaklama ve bunlara yardımcı sayılmayan
diğer turistik hizmetlerin en az ikisinin birlikte, her şeyin dahil olduğu
fiyatla satılan veya satış taahhüdü yapılan ve hizmeti yirmidört saatten uzun
bir süreyi kapsayan veya gecelik konaklamayı içeren ve bir nüshasının tüketiciye
verilmesi zorunlu, önceden düzenlenmiş yazılı sözleşmelerdir.
Paket tur
sözleşmelerine ilişkin usul ve esasları Bakanlık belirler.
Kampanyalı
satış
Madde 7-
Kampanyalı satış, gazete, radyo, televizyon ilânı ve benzeri yollarla
tüketiciye duyurularak düzenlenen kampanyalara iştirakçi kabul edilmesi ve
malın veya hizmetin daha sonra teslim veya ifa edilmesi suretiyle yapılan
satımdır.
Kampanyalı
satışlar Bakanlığın izni ile yapılır. Bakanlık hangi tür satışların izne tabi
olacağını, ön ödeme, taksit miktarı, teslim süresi, üretici firma garantisi,
yatırılacak teminat ile kampanyalı satışlarda uyulması gereken usul ve esasları
tespit eder.
İlan ve
taahhüt edilen mal veya hizmetin teslimatının veya ifasının hiç ya da gereği
gibi yapılmaması durumunda, satıcı, sağlayıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici,
ithalatçı ve 10 uncu maddenin beşinci fıkrasına göre kredi veren müteselsilen
sorumludur.
Tüketici
kampanyadan ayrılmaya karar verdikten sonra kampanyayı düzenleyen, mal veya
hizmetin tüketiciye teslim tarihini geçmemek şartıyla tüketicinin o ana kadar
ödediği tüm bedeli ödemekle yükümlüdür.
Kampanyayı
düzenleyen, kampanyalı satışlarda düzenlenecek yazılı sözleşmede, 6/A
maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen bilgilere ek olarak "kampanya bitiş
tarihi" ve "mal veya hizmetin teslim veya yerine getirilme tarih ve
şekli"ne ilişkin bilgileri de içeren sözleşmenin bir nüshasını tüketiciye
vermek zorundadır.
Sözleşmede
aksi kararlaştırılmadıkça, ön ödeme tutarı, mal veya hizmetin satış bedelinin yüzde
kırkından fazla olamaz.
Kampanyalı
satışlarda malın teslim ya da hizmetin ifa süresi on iki ayı aşamaz. Konut ve
tatil amaçlı taşınmaz mallar için bu süre otuz aydır.
Tüketicinin
ödemeye ilişkin tüm edimlerini yerine getirmesi durumunda, malın teslimi ya da
hizmetin ifası, ödemenin bitimini takiben en geç bir ay içinde yapılmak
zorundadır.
Kampanyalı
taksitle satışlarda 6/A maddesi hükümleri de uygulanır.
Kapıdan
satış
Madde 8-
Kapıdan satış; işyeri, fuar, panayır gibi satış mekanları dışında yapılan
satımlardır.
Bakanlık,
kapıdan satış yapacaklarda aranılacak nitelikleri, bu Kanuna tabi olan ve
olmayan kapıdan satışları ve kapıdan satışlara ilişkin uygulama usul ve esaslarını
belirler.
Bu tür
satışlarda; tüketici, teslim aldığı tarihten itibaren yedi gün içinde malı
kabul etmekte veya hiçbir gerekçe göstermeden ve hiçbir yükümlülük altına
girmeden reddetmekte serbesttir. Hizmetlerin satımında ise bu süre, sözleşmenin
imzalandığı tarihten itibaren başlar. Bu süre dolmadan satıcı veya sağlayıcı,
kapıdan satış işlemine konu mal veya hizmet karşılığında tüketiciden herhangi
bir isim altında ödeme yapmasını veya borç altına sokan herhangi bir belge
vermesini isteyemez. Satıcı, cayma bildirimi kendisine ulaştığı andan itibaren
yirmi gün içerisinde malı geri almakla yükümlüdür.
Tüketici,
malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalarından
sorumlu değildir.
Taksitle
yapılan kapıdan satışlarda 6/A maddesi, kampanyalı kapıdan satışlarda 7 nci
madde hükümleri ayrıca uygulanır.
Kapıdan
satışlarda satıcının ve sağlayıcının yükümlülüğü
Madde 9-
Kapıdan satış sözleşmelerinde, sözleşmede bulunması gereken diğer unsurlara
ilave olarak mal veya hizmetin nitelik ve niceliğine ilişkin açıklayıcı
bilgiler, cayma bildiriminin yapılacağı açık adres ve en az on altı punto ve
koyu siyah harflerle yazılmış aşağıdaki ibare yer almak zorundadır:
Tüketicinin
hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe
göstermeksizin teslim aldığı veya sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren
yedi gün içerisinde malı veya hizmeti reddederek sözleşmeden cayma hakkının var
olduğunu ve cayma bildiriminin satıcı/sağlayıcıya ulaşması tarihinden itibaren
malı geri almayı taahhüt ederiz.
Tüketici,
sahip olduğu haklarının da yazılı bulunduğu sözleşmeyi imzalar ve kendi el
yazısı ile tarihini yazar. Satıcı veya sağlayıcı, bu bilgilerin sözleşmede yer
almasını sağlamak ve taraflar arasında akdedilen sözleşmenin bir nüshasını
tüketiciye vermekle yükümlüdür.
Bu madde
hükümlerine göre düzenlenmiş bir sözleşmenin ve malın tüketiciye teslim
edildiğini ispat satıcıya veya sağlayıcıya aittir. Aksi takdirde, tüketici
cayma hakkını kullanmak için yedi günlük süre ile bağlı değildir.
Mesafeli
sözleşmeler
Madde 9/A-
Mesafeli sözleşmeler; yazılı, görsel, telefon ve elektronik ortamda veya diğer
iletişim araçları kullanılarak ve tüketicilerle karşı karşıya gelinmeksizin
yapılan ve malın veya hizmetin tüketiciye anında veya sonradan teslimi veya
ifası kararlaştırılan sözleşmelerdir.
Mesafeli
satış sözleşmesinin akdinden önce, ayrıntıları Bakanlıkça çıkarılacak tebliğle
belirlenecek bilgilerin tüketiciye verilmesi zorunludur. Tüketici, bu bilgileri
edindiğini yazılı olarak teyit etmedikçe sözleşme akdedilemez. Elektronik
ortamda yapılan sözleşmelerde teyid işlemi, yine elektronik ortamda
yapılır.
Satıcı ve
sağlayıcı, tüketicinin siparişi kendisine ulaştığı andan itibaren otuz gün
içerisinde edimini yerine getirir. Bu süre, tüketiciye daha önceden yazılı
olarak bildirilmek koşuluyla en fazla on gün uzatılabilir.
Satıcı veya
sağlayıcı elektronik ortamda tüketiciye teslim edilen gayri maddî malların veya
sunulan hizmetlerin teslimatının ayıpsız olarak yapıldığını ispatla
yükümlüdür.
Cayma hakkı
süresince sözleşmeye konu olan mal veya hizmet karşılığında tüketiciden
herhangi bir isim altında ödeme yapmasının veya borç altına sokan herhangi bir
belge vermesinin istenemeyeceğine ilişkin hükümler dışında kapıdan satışlara
ilişkin hükümler mesafeli sözleşmelere de uygulanır.
Satıcı veya
sağlayıcı cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on gün içinde
almış olduğu bedeli, kıymetli evrakı ve tüketiciyi bu hukukî işlemden dolayı
borç altına sokan her türlü belgeyi iade etmek ve yirmi gün içerisinde de malı
geri almakla yükümlüdür.
Tüketici
kredisi
Madde 10-
Tüketici kredisi, tüketicilerin bir mal veya hizmet edinmek amacıyla kredi
verenden nakit olarak aldıkları kredidir. Tüketici kredisi sözleşmesinin yazılı
olarak yapılması ve bu sözleşmenin bir nüshasının tüketiciye verilmesi
zorunludur. Taraflar arasında akdedilen sözleşmede öngörülen kredi şartları,
sözleşme süresi içerisinde tüketici aleyhine değiştirilemez.
Sözleşmede;
a) Tüketici
kredisi tutarı,
b) Faiz ve
diğer unsurlarla birlikte toplam borç tutarı,
c) Faizin
hesaplandığı yıllık oran,
d) Ödeme
tarihleri, anapara, faiz, fon ve diğer masrafların ayrı ayrı belirtildiği ödeme
planı,
e) İstenecek
teminatlar,
f) Akdi faiz
oranının yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere gecikme faizi oranı,
g) Borçlunun
temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları,
h) Kredinin
vadesinden önce kapatılmasına ilişkin şartlar,
ı) Kredinin
yabancı para birimi cinsinden kullandırılması durumunda, geri ödemeye ilişkin
taksitlerin ve toplam kredi tutarının hesaplanmasında, hangi tarihteki kurun
dikkate alınacağına ilişkin şartlar, yer alır.
Kredi veren,
taksitlerden birinin veya birkaçının ödenmemesi halinde kalan borcun tümünün
ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak; ancak kredi verenin bütün
edimlerini ifa etmiş olması durumunda ve tüketicinin birbirini izleyen en az
iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi halinde kullanılabilir. Ancak kredi
verenin bu hakkını kullanabilmesi için en az bir hafta süre vererek muacceliyet
uyarısında bulunması gerekir. Tüketici kredisinin teminatı olarak şahsi teminat
verildiği hallerde, kredi veren, asıl borçluya başvurmadan, kefilden borcun
ifasını isteyemez.
Tüketici,
kredi verene borçlandığı toplam miktarı önceden ödeyebileceği gibi aynı zamanda
vadesi gelmemiş bir ya da birden çok taksit ödemesinde de bulunabilir. Her iki
durumda da kredi veren, ödenen miktara göre gerekli faiz ve komisyon indirimini
yapmakla yükümlüdür. Bakanlık ödenen miktara göre gerekli faiz ve komisyon
indiriminin ne oranda yapılacağının usul ve esaslarını belirler.
Kredi
verenin, tüketici kredisini, belirli marka bir mal veya hizmet satın alınması
ya da belirli bir satıcı veya sağlayıcı ile yapılacak satış sözleşmesi şartı
ile vermesi durumunda satılan malın veya hizmetin hiç ya da zamanında teslim
veya ifa edilmemesi halinde kredi veren tüketiciye karşı satıcı veya sağlayıcı
ile birlikte müteselsilen sorumlu olur.
Kredi verenin
ödemeleri bir kıymetli evraka bağlaması ya da krediyi kıymetli evrak kabul
etmek suretiyle teminat altına alması yasaktır. Bu yasağa rağmen tüketiciden
bir kıymetli evrak alınacak olursa, tüketici bu kıymetli evrakı kredi verenden
geri istemek hakkına sahiptir. Ayrıca, kredi veren kıymetli evrakın ciro
edilmesi sebebiyle tüketicinin uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
Kredi kartları
Madde 10/A-
Kredi kartı ile mal veya hizmet alımı sonucu nakdi krediye dönüşen veya kredi
kartı ile nakit çekim suretiyle kullanılan krediler de 10 uncu madde
hükümlerine tabidir. Ancak, bu tür krediler hakkında 10 uncu maddenin ikinci
fıkrasının (a), (b), (h) ve (ı) bentleri ile dördüncü fıkra hükmü
uygulanmaz.
Kredi veren
tarafından tüketiciye gönderilen dönemsel hesap özetleri, 10 uncu maddenin
ikinci fıkrasının (d) bendinde öngörülen ödeme planı hükmündedir. Dönemsel
hesap özetinde yer alan asgari ödeme tutarının vadesinde ödenmemesi halinde;
tüketici, 10 uncu maddenin (f) bendinde yer alan gecikme faizi dışında herhangi
bir isim altında yükümlülük altına sokulamaz.
Kredi veren
faiz artırımını otuz gün önceden tüketiciye bildirmek zorundadır. Kredi veren
tarafından artırılan faiz oranı geriye dönük olarak uygulanamaz. Tüketici
bildirim tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde tüm borcu ödeyip kredi
kullanmaya son verdiği takdirde faiz artışından etkilenmez.
Mal veya
hizmetin kredi kartı ile satın alındığı durumlarda, satıcı veya sağlayıcı,
tüketiciden komisyon veya benzeri bir isim altında ilave ödemede bulunmasını
isteyemez.
Süreli yayınlar